Joh. 10, 1 – 10

Zijn stem kennen

Wie niet door de deur van de schaapskooi binnen gaat, maar binnenklimt op een andere plaats is een dief en een rover. Dat is harde taal. Het stuk van vandaag sluit direct aan op het verhaal van de genezing van de blindgeborene, die door de farizeeën onder druk gezet wordt om tegen Jezus te getuigen, onder dreiging van verwijdering uit de tempel. Maar die zegt dat hij alleen weet dat hij genezen is. Hij herkent de stem van Jezus, als de stem van de man die hem genezen heeft. Die farizeeën staan nog steeds fel discussiërend in de kring rond de genezen man. Jezus spreekt in deze gelijkenis tot en over deze farizeeërs. Hij windt er geen doekjes om: zij zijn slechte leiders: dieven en rovers. Om dat zij de schapen (denk aan de blindgeborene) niet tot vrijheid en volheid brengen, maar hun positie als religieuze leider misbruiken en het leven en het geluk van de mensen juist ontnemen met hun eisen, sancties en hun intimiderende gedag. Ik ben de deur, zegt Jezus. Waardoor de schapen in en uit kunnen. Alleen door Hem vinden zij vrijheid en veiligheid. De herder ziet ze, kent ze, roept hen bij naam. Jezus heeft, anders dan de Farizeeën, oog voor ieder mens. Hij zit niet vast in een religieus of ander systeem, en hij is niet uit op zijn eigen belang. Hij heeft hart voor zijn schapen, en dat hebben zij ondervonden. Zij vertrouwen hem. Hij zal hen naar goede weidegronden en naar water zal brengen, hen verdedigen tegen wolven en veilig terugbrengen. Het is gelijkenis met vol verschillende beelden. Je kunt uitleg geven aan elk van die afzonderlijke beelden, of ingaan op het conflict tussen Jezus met de slechte religieuze leiders, maar ik wilde het dichterbij onszelf halen door met elkaar maar op één beeld in te gaan. De kern van deze gelijkenis, en de boodschap die Johannes ons met dit verhaal wil brengen, is dat wij alleen tot een vol en vervuld leven kunnen komen door in Jezus. Door hem te volgen en ons aan Hem toe te vertrouwen. En daarvoor is het nodig om dat de schapen – en dat zijn wij in deze gelijkenis – de stem van de herder kennen. Zij horen zijn stem. Dat is ook beeldspraak. Want niemand hoort de stem van God letterlijk. Maar we kennen de uitdrukking goed. De stem van God, In heel veel verhalen en profetieën wordt er gesproken over de stem van God. Zijn stem kan klinken in de stilte, in een belofte, in een opdracht die je niet zelf bedacht hebt.

Het beeld is ons vertrouwd, we hebben het ook net nog gezongen:” U roept om ons van dag tot dag, Wij horen lijfelijk uw stem”. En in de eerste lezing die we zojuist hoorden uit Nehemia werd die stem van God ook genoemd: U daalde neer op de Sinaï, U sprak met hen vanuit de hemel, u gaf hun uw geboden en wetten. God kan dus via zijn wetten tot mensen spreken, door hen leefregels te geven. Mooi om te zingen, en te horen in oude verhalen. Maar hoe werkt dat concreet in onze dagelijkse dag waarin wij aan alle kanten te maken hebben met een veelheid stemmen, meningen, nieuws en ook fake nieuws. Naar welke stem luister je en welke niet? Hoe herken je tussen al die geluiden de stem van God? En hoe klink die dan? Ik was aan het proberen daar voor deze overweging iets te zeggen, over die stem van God, over die stem van die herder die ons – schapen - tot het volle leven roept, maar toen dacht ik: het is veel beter als we in plaats een preek eens met elkaar praten over hoe dat in ons dagelijks leven, over hoe dat werkt- of niet. Wij zijn tijdens een viering niet gewend met elkaar te praten, maar het past wel in de vergelijking van vandaag: je zou het kunnen zien als een uitnodiging om uit de veilige schaapskooi naar buiten geroepen te worden. Om geloof en leven bij elkaar te brengen. Het leek mij goed om het eens te proberen, en ik stel voor dat we zo meteen een minuutje stil zijn, om daarna – als je dat wilt, want het is ook prima als je er daar niet voor voelt -en er alleen zelf over nadenkt – om dan daarna met je naaste (letterlijk iemand die naast of in de buurt zit – in gesprek te komen over de vraag; Hoe klinkt Gods stem voor mij? Welke stem klinkt voor mij zo betrouwbaar dat ik me erdoor laat leiden? En wat betekent dat concreet in mijn dagelijkse dag? In totaal een minuut of 6. Ik zal met een het begin en einde aangeven. Halverwege de zal ik nog een nog een keer een klankslag geven voor degenen die willen wisselen van rol. -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Stilte En onderlinge uitwisseling -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Ik hoop dat we nog lang niet klaar zijn met deze vragen. Het is ook niet zo gemakkelijk om te bedenken en te zeggen hoe dat luisteren naar die stem van God in je dagelijks leven gaat. Maar woorden en daden horen nu eenmaal bij elkaar. Daar gaat het om in het leven en in deze gemeenschap, waar wij een oefenplek willen te zijn om gelovig leven concreet te maken.